هــورمون رشــد در دامــپروری
هــورمون رشــد در دامــپروری
Simpson و همكاران (1920) برای اولین بار گزارش نمودند كه عصارهِ هیپوفیز، موشهارا وادار به شیردهی میكند. در سال 1945 شیمیدانی به نام Leeموفق به جداسازی هورمون رشدگاوی از عصارهِ هیپوفیز گردید. در سال 1949 موِسسه ملی تحقیقات انگلیس سه مادهِ هورمون رشدو پرولاكتین و ACTHاز غدهِ هیپوفیز نشخوار كنندگان را به عنوان هورمونهای موِثر در شیردهیعنوان كرد. در سال 1982 اولین بار هورمون رشد نو تركیب در حیوانات اهلی مورد استفاده قرارگرفت.
محل ترشح، ساختمان شیمیائی
هورمون رشد كه به نام سوماتوتروپین نیز شناخته شده است از 40-30 درصد سلولهای بتاقدامی هیپوفیز ترشح میشود. سوماتوتروپین گاوی دارای 190 یا 191 اسید آمینه و با وزن مولكولی22500 دالتونKD)22(میباشد. هورمون رشد دارای دو زنجیره پلی پپتیدی است كه در طول هرزنجیره 4 ناحیه آلفاهلیكس وجود دارد و همچنین هورمون رشد دارای دو جایگاه فعال برای اتصال باگیرندهاش است. گوسفند و گاو در اسیدآمینه 126 هورمون رشد متفاوت هستند كه جایگزینی ایناسیدآمینه به صورت لوسین و والین است .
هورمون رشد و پرولاكتین و لاكتوژن جفتی دارای تشابه قابل ملاحظهای در توالی هستندشباهت اسیدآمینه در هورمون رشد انسانی و لاكتوژن جفت حدود 85 درصد و شباهت اسید آمینه در هورمون پرولاكتین انسانی و هورمون رشد53 درصد میباشد. پرولاكتین و هورمون رشد از یكخانواده هستند كه به نظر میرسد بعد از تكامل مهرهداران از یكدیگر مشتق شدهاند بعلاوه در ماهیتوالی پروتئینی حد واسط این دو هورمون بدست آمده است .
مشابهت توالی اسیدآمینه هورمون رشد گاوی با دیگر گونههای پستاندار 98 درصد و با انسان66 درصد میباشد. این تفاوت ممكن است آثار منحصر بفردی را ایجاد كند. شاید به همین دلیلهورمون رشد انسانی هم لاكتوژنیك و هم سوماتوژنیك است ولی هورمون رشد موش قویاسوماتوژنیك میباشد .
بررسی ساختمان شیمیایی هورمون رشد در گونههای مختلف
توالی اسید آمینه هورمون رشد در خوك و گاو دارای 90 مشابهت میباشد اما توالی اسیدآمینه در خوك(PST)و گاو(bST) بطور محسوسی با توالی اسید آمینه انسان متفاوت است. تزریقهورمون رشد خوك و میمون در خوكچه هندی اثر زودگذر داشته كه احتمالإ علت آن را تشكیل سریعآنتی بادی ضد هورمون رشد میدانند
كنترل ترشح هومورن رشد و عوامل موِثر آن
ترشح هورمونهای قدامی هیپوفیز تحت كنترل هورمونهای خاصی است كه توسط هیپوتالاموس ساخته و باعث تحریك یا مهار ترشح هورمونهای قسمت قدامی هیپوفیز میشوند.دو هورمون از هیپوتالاموس ترشح میشود كه مستقیما از طریق وریدهای كوچك سیستم باب هیپوتالاموس - هیپوفیز به غده هیپوفیزقدامی منتقل میشوند یكی از این هورمونها مهاركنندهِ هورمون رشد یا سوماتواستاتین(SS)بوده كه سبب كاهش ترشح هورمون رشد میشود و هورمون دیگر هورمون آزادكنندهِ هورمون رشدGHRHF)) كه سبب افزایش ترشح هورمون رشد میگردد.هورمون اخیر در تحریك سنتز هورمون رشد و رونویسی آن دخالت دارد.مهار كنندهِ هورمونرشد دارای 114 اسیدآمینه و آزادكنندهِ هورمون رشد دارای 40 الی 41 اسیدآمینه میباشد .
هورمون مهم دیگری كه در تنظیم عمل هورمون رشد نقش عمدهای دارد به نام عامل رشدشبه انسولین(IGF-I)) یا سوماتومدین Cنام دارد كه توسط كبد ساخته میشود هم عوامل رشدشبه انسولینIونوع دوم آن(IGF-II) در گاوها یافت میشود. هر دوپپتید دارای وزن مولكولیتقریبی 7500دالتون میباشند(IGF-I.دارای 70 اسیدآمینه و(IGF-II)دارای 76 اسیدآمینهاست. توالی اسیدآمینه درIGF-Iگاو مشابه انسان است ولی توالیIGF-II در سه اسیدآمینه با نوعانسانی متفاوت است بنابراین احتمالا هورمون رشد سبب افزایشIGF-I از طریق كبد شده وهمچنین ممكن است تولید موضعیIGF-Iدر سایر بافتها را تحریك كند
همه چیز پـاک میشود