بیماری مارک  Mareks Disease

بیماری مارک در اثر نفوذ و تکثیر یاخته های لنفوئیدی در اعصاب سطحی و برخی اندامهای دیگر در مرغان ایجاد می‌گردد. با توجه به اینکه آلودگی عصبی و فلج عمده ترین تظاهرات آشکار بیماری بود, بیماری را با اسامی فلج مرغ, فلج مرتع و لنفوماتوز عصبی می نامند. ایجاد لنفوز در احشا بویژه تخمدان دیده می شود.

عامل بیماری:

عامل بیماری هرپس ویروس بسیار مسری است. این ویروس وابسته به یاخته است و فقط در فولیکول پر آزاد می باشد و بدان وسیله انتقال می یابد. ویروس مارک در خارج از بدن در بستر مرغان بیش از 16 هفته بصورت حاد باقی می ماند. برای جدا کردن ویروس مناسب ترین نمونه لوکوسیت های خون , یاخته های توموری و طحال است.

طرز انتقال بیماری:

ویروس از راه تخم به جنین انتقال نمی یابد جوجه های پس از خروج از تخم در صورتیکه واجد ایمنی مادری نباشند نسبت به بیماری حساس هستند. ویروس از راه فولیکولهای پر انتشار می یابد. و جوجه‌ها3 هفته پس از خروجاز تخم و همچنین از بین رفتن ایمنی مادر زادی از راه تنفس و توسط گرد و غبار مرغداری جوجه های مبتلا می گردند.

نشانه های بیماری:

بیماری مارک شامل چهارم سندرم است عمده ترین آنها لنفوما توز عصبی است. عدم تعادل در حرکت اولین نشانه این گونه عوارض است. مرغ مبتلا هنگام نشستن اغلب یک پا را به سمت جلو و پای دیگر را به سمت عقب نگه می دارد. افتادگی بالها و پایین نگه داشتن سر و گردن اغلب دیده می شود. اگر عصب واگ مبتلا باشد اتساع چینه دان و تنفس دهانی بروز می‌کند.

لنفوماتوز چشمی باعث کوری مرغ می شود. لنفوماتوز پوستی نیز روی پوست گره هایی را ایجاد می‌کند.

آثار کالبد گشایی

در شکل عصبی بزرگ شدن یک یا چند رشته عصب سطحی در بیشتر موارد مشخص است. در مرغ بیمار رشته عصبی 2-3 برابر قطر اصلی ضخیم شده و خیز دار و به رنگ خاکستری در می آید. در مارک حاد تومورهای لنفوئیدی در بیضه ، تخمدان, کبد, کلیه , قلب, ریه ها؛ طحال , پیش معده , روده و سایر بافتها ایجاد می شود.

پیشگیری:

واکسیناسیون یکی از راههای موثر است. اخیرا واکسن مارک را در روز 18 جنینی به داخل تخم مرغ تزریق می کنند تا از استرس حاصل از واکسیناسیون بکاهند.

درمان:

درمان موثری برای این بیماری وجود ندارد.